یکی از سختترین بخشهای عیبیابی ماشین بافندگی این است که مشخص کنیم مشکل از کدام حوزه شروع شده است:
مکانیک یا برق و الکترونیک؟
در ماشینهای قدیمیتر این مرز گاهی واضحتر بود، اما در ماشینهای جدید بسیاری از مکانیزمها با سرووموتور، حسگر و کنترل الکترونیکی کار میکنند.
برای مثال:
- مکانیزم گیر میکند و سروودرایو اضافهبار میدهد.
- انکودر سیگنال اشتباه میدهد و ماشین تصور میکند مکانیزم در موقعیت اشتباه است.
- یاتاقان سفت میشود و جریان موتور بالا میرود.
- حسگر کشش خراب میشود و سیستم آزادسازی تار فرمان مکانیکی اشتباه دریافت میکند.
به همین دلیل بهتر است بهجای تقسیم فوری مشکل به «مکانیکی» یا «برقی»، ابتدا مشخص کنیم اولین علامت غیرعادی در کدام بخش ایجاد شده است.
سه نوع مشکل در عمل وجود دارد
مشکل عمدتاً مکانیکی
علت اصلی در قطعه یا مکانیزم است.
مثال:
- بوش فرسوده
- یاتاقان خراب
- لقی
- گیرکردگی
- شکستگی
- روانکاری نامناسب
- عدم هممحوری
سیستم الکترونیکی ممکن است فقط نتیجه این مشکل را گزارش کند.
مشکل عمدتاً الکتریکی یا الکترونیکی
علت اصلی در تغذیه، کابل، حسگر، برد، انکودر، موتور یا درایو است.
مثال:
- حسگر موقعیت سیگنال نمیدهد.
- منبع تغذیه افت میکند.
- کابل انکودر نیمهقطع است.
- خروجی برد فرمان نمیدهد.
مشکل ترکیبی
در بسیاری از موارد مکانیک و کنترل روی هم اثر میگذارند. برای مثال یاتاقان آسیب میبیند، بار سروو افزایش پیدا میکند و درایو خطای اضافهبار میدهد. این خطا روی نمایشگر «الکتریکی» دیده میشود اما علت اصلی مکانیکی است.
اولین قانون؛ نام خطا را با نام قطعه خراب اشتباه نگیرید
اگر نمایشگر خطای:
- کشش
- موقعیت
- پود
- سروو
- انکودر
نشان میدهد، هنوز نمیتوان نتیجه گرفت قطعهای که نامش در پیام آمده خراب است. در عیبیابی ماشین راپیری نیز یک وضعیت ظاهری میتواند چند علت داشته باشد. برای مثال خطای کشش ممکن است از:
- مقدار تنظیمشده
- قطر تیر تار
- سرووی آزادسازی
- پارامتر کنترل
- حسگر کشش
باشد. بنابراین پیام نمایشگر نقطه شروع است، نه تشخیص نهایی.
نشانههایی که بیشتر به مشکل مکانیکی اشاره میکنند
صدای جدید
- تقتق
- ضربه
- ساییدگی
- زوزه
- کوبش
معمولاً ارزش بررسی مکانیکی دارد. اما برای تشخیص باید مشخص شود صدا از کجا و در چه مرحلهای از سیکل ایجاد میشود.
لرزش جدید
اگر لرزش همراه با افزایش سرعت بیشتر میشود یا بعد از تعمیر مکانیکی شروع شده است، لقی، یاتاقان، هممحوری و اتصالات باید بررسی شوند.
افزایش دمای موضعی
یاتاقان، گیربکس یا بوشی که نسبت به قبل داغتر شده میتواند نشانه اصطکاک یا روانکاری نامناسب باشد.
حرکت سخت در حالت ایمن
اگر مکانیزم طبق روش مجاز سازنده در حرکت آهسته یا بررسی دستی مقاومت غیرعادی دارد، احتمال مشکل مکانیکی بیشتر میشود.
لقی قابل مشاهده
حرکت اضافی بوش، شفت، اتصال یا پایه یک نشانه مستقیم مکانیکی است.
سایش یا براده
آثار سایش، پودر فلزی، تغییر سطح یا خوردگی قطعه اطلاعات مهمی هستند.
نشانههایی که بیشتر به مشکل الکتریکی اشاره میکنند
خطا بدون علامت مکانیکی
اگر ماشین ناگهان متوقف میشود اما:
- صدای جدید ندارد.
- حرکت سخت نیست.
- دمای مکانیکی طبیعی است.
- لقی مشاهده نمیشود.
باید حسگر، تغذیه و کنترل را جدیتر بررسی کرد.
خطا با تکان کابل تغییر میکند
اگر بدون دستکاری خطرناک و در شرایط مجاز، وضعیت خطا با حرکت کانکتور یا کابل تغییر میکند، احتمال مشکل اتصال بیشتر است.
خطا بعد از گرم شدن تابلو ظاهر میشود
فن، فیلتر، منبع تغذیه، برد و درایو بررسی شوند.
چند خطای نامرتبط همزمان ایجاد میشوند
برای مثال چند حسگر در یک لحظه خطا میدهند. در چنین شرایطی احتمال یک مشکل مشترک مانند:
- تغذیه ۲۴ ولت
- اتصال زمین
- ارتباط
- منبع تغذیه
بیشتر از خرابی همزمان چند حسگر مستقل است.
خاموش و روشن کردن موقتاً مشکل را رفع میکند
این رفتار بیشتر توجه را به کنترل، تغذیه یا ارتباط جلب میکند، هرچند مشکل مکانیکی را کاملاً رد نمیکند.
از صفحه تشخیص و دادههای ماشین استفاده کنید
در ماشینهای جدید Picanol، نمایشگر BlueTouch و ابزارهای تشخیصی ماشین اطلاعات بیشتری از یک پیام ساده خطا ارائه میکنند.
بسته به مدل و امکانات ماشین میتوان از مواردی مانند:
- وضعیت حسگرها
- دفتر رویداد
- تاریخچه خطا
- اطلاعات بار
- شرایط محیط
- تنظیمات
استفاده کرد. وجود دفتر ثبت رویداد بسیار مهم است، زیرا میتوان دید آیا مشکل بعد از تغییر تنظیم یا تعمیر شروع شده است.
BlueTouch
روش ساده برای تشخیص حسگر یا مکانیزم
فرض کنید کنترلر میگوید یک مکانیزم به موقعیت مشخص نرسیده است.
دو احتمال اصلی داریم:
- مکانیزم واقعاً نرسیده است.
- مکانیزم رسیده ولی حسگر آن را ندیده است.
مرحله اول؛ وضعیت واقعی را ببینید
اگر از نظر ایمنی قابل مشاهده است، مشخص شود مکانیزم واقعاً در موقعیت صحیح قرار دارد یا نه.
مرحله دوم؛ وضعیت ورودی حسگر را ببینید
در صفحه تشخیص بررسی شود حسگر تغییر وضعیت میدهد یا نه.
حالت اول
مکانیزم در موقعیت صحیح است ولی ورودی حسگر تغییر نمیکند.
احتمال بیشتر:
- حسگر
- کابل
- فاصله حسگر
- تغذیه
- ورودی برد
حالت دوم
حسگر درست کار میکند اما مکانیزم به موقعیت نمیرسد.
احتمال بیشتر:
- گیرکردگی
- لقی
- تنظیم مکانیکی
- موتور یا عملگر
- بار بیش از حد
این نوع مقایسه یکی از مؤثرترین روشهای جدا کردن مکانیک از برق است.
سروودرایو اضافهبار؛ مکانیکی یا الکتریکی؟
خطای اضافهبار سروو مثال کلاسیک مشکل ترکیبی است.
احتمال مکانیکی
- مکانیزم گیر دارد.
- یاتاقان سفت شده است.
- روانکاری مناسب نیست.
- قطعه با جای دیگری تماس دارد.
- بار نسبت به قبل بیشتر شده است.
احتمال الکتریکی
- موتور مشکل دارد.
- کابل موتور آسیب دیده است.
- انکودر یا بازخورد مشکل دارد.
- پارامترهای درایو تغییر کردهاند.
- خود درایو معیوب است.
چگونه مسیر را جدا کنیم؟
ابتدا بار مکانیکی بررسی شود. اگر مکانیزم آزاد و طبیعی است، سپس کابل، موتور، بازخورد و درایو بررسی شوند. شروع مستقیم با تعویض سروودرایو میتواند علت واقعی را پنهان کند.
خطای پود؛ فرایندی، مکانیکی یا الکتریکی؟
خطای پود نیز میتواند از هر سه حوزه باشد.
فرایندی
- نخ قطع شده.
- تنش نامناسب است.
- بسته نخ مشکل دارد.
مکانیکی
- گریپر پود را درست نمیگیرد.
- انتخابکننده پود در موقعیت نیست.
- ذخیرهکننده یا مکانیزم انتقال مشکل دارد.
الکتریکی
- حسگر پود
- کابل حسگر
- انکودر
- تغذیه
بنابراین باید اول مشخص شود پود واقعاً چه اتفاقی برایش افتاده است.
خطای کشش؛ ابتدا مقدار واقعی یا سیگنال؟
اگر سیستم کشش غیرعادی گزارش میدهد، دو سؤال مطرح میشود:
آیا کشش واقعاً تغییر کرده است؟
اگر بله، مسیر مکانیکی و سیستم آزادسازی و جمعکردن بررسی شوند.
آیا فقط عدد حسگر تغییر کرده است؟
اگر رفتار نخ طبیعی است اما مقدار نمایشگر جهش دارد، حسگر، کابل و تغذیه در اولویت قرار میگیرند.
دما به تشخیص کمک میکند
قطعه مکانیکی داغ
اگر فقط یک یاتاقان یا گیربکس داغ است، احتمال اصطکاک یا روانکاری بیشتر است.
تابلو یا درایو داغ
اگر خطا بعد از گرم شدن تابلو رخ میدهد، خنککاری و تجهیزات الکترونیکی بررسی شوند.
موتور داغ
میتواند هم مکانیکی و هم الکتریکی باشد.
بار زیاد مکانیکی، یاتاقان یا مشکل سیمپیچ و تغذیه همگی ممکن هستند.
اثر سرعت ماشین
اگر مشکل در حرکت آهسته وجود ندارد اما در سرعت بالا ظاهر میشود، این اطلاعات مهم است.
احتمالهای مکانیکی
- لقی
- لرزش
- عدم هممحوری
- زمانبندی
- سایش
احتمالهای الکتریکی
- حسگر در مرز تشخیص
- نویز
- کابل نامطمئن
- زمانبندی ورودی
- بار سروو
پس سرعت بهتنهایی نوع خرابی را مشخص نمیکند، اما دامنه جستوجو را کوچکتر میکند.
مشکل بعد از تعمیر؛ از همان نقطه شروع کنید
اگر مشکل بلافاصله بعد از تعمیر ایجاد شده است، ابتدا مواردی که دستخوردهاند بررسی شوند.
بعد از تعمیر مکانیکی
- هممحوری
- سفتی پیچ
- موقعیت حسگر
- فاصله حسگر
- کابلهای اطراف
بعد از تعمیر برق
- کانکتور
- مسیر کابل
- شیلد
- پارامتر
- نسخه قطعه
- اتصال زمین
لازم نیست همیشه فرض کنیم قطعه جدید خراب است؛ گاهی نحوه نصب عامل اصلی است.
یک جدول سریع برای جهت عیبیابی
علامتاحتمال مکانیکی بیشتراحتمال الکتریکی بیشترصدای ضربه و لقیزیادکمداغ شدن یاتاقانزیادکمچند حسگر همزمان خطاکمزیادخطا با گرم شدن تابلوکمزیاداضافهبار سروومتوسط تا زیادمتوسطخطای موقعیتمتوسطمتوسطخطای پودمتوسطمتوسطمشکل بعد از Reset موقتاً رفع میشودکم تا متوسطزیادمشکل فقط در سرعت بالامتوسطمتوسط
این جدول برای شروع است و جای بررسی واقعی ماشین را نمیگیرد.
روش مرحلهبهمرحله عیبیابی
مرحله اول: خطای دقیق را ثبت کنید
کد، متن، زمان و شرایط.
مرحله دوم: علامت فیزیکی را پیدا کنید
صدا، لرزش، دما، حرکت و وضعیت نخ بررسی شوند.
مرحله سوم: وضعیت ورودی و خروجی را ببینید
آیا حسگر چیزی را که در واقعیت اتفاق افتاده درست میبیند؟
مرحله چهارم: بار مکانیکی را بررسی کنید
در خطاهای سروو و موتور، گیرکردگی و مقاومت مکانیکی قبل از تعویض قطعات الکترونیکی بررسی شوند.
مرحله پنجم: تغذیه و کابلها را بررسی کنید
خطاهای مقطعی و چندگانه میتوانند از تغذیه یا اتصال باشند.
مرحله ششم: از تاریخچه استفاده کنید
مشخص شود مشکل چه زمانی شروع شده و آیا با تعمیر یا تغییر تنظیم ارتباط دارد.
مرحله هفتم: فقط یک فرض را آزمایش کنید
همزمان چند قطعه و پارامتر تغییر نکنند.
چه زمانی متخصص مکانیک و برق باید با هم بررسی کنند؟
برای بعضی خطاها جدا کردن دو واحد کاری باعث اتلاف وقت میشود.
بهخصوص در:
- اضافهبار سروو
- خطای موقعیت
- دابی و ژاکارد
- سیستم آزادسازی تار
- خطای گریپر
- موتور و کوپلینگ
بهتر است داده الکتریکی و وضعیت مکانیکی همزمان دیده شوند.
جمعبندی
در ماشین Picanol، مرز مکانیک و الکترونیک همیشه واضح نیست.
حسگر یک مکانیزم مکانیکی را میبیند، سروودرایو یک بار مکانیکی را حرکت میدهد و کنترلر بر اساس اطلاعات چند بخش تصمیم میگیرد. بهترین روش این است که ابتدا مشخص شود:
آیا اتفاقی که کنترلر گزارش میدهد در واقعیت هم رخ داده است یا نه؟
اگر وضعیت فیزیکی غیرعادی است، مسیر مکانیکی پررنگتر میشود. اگر مکانیزم طبیعی است ولی سیگنال اشتباه است، مسیر حسگر، کابل و کنترل اهمیت بیشتری پیدا میکند.
سؤالات متداول درباره تشخیص مکانیکی یا الکترونیکی بودن خطا
آیا خطای روی نمایشگر یعنی مشکل الکترونیکی است؟
خیر. کنترلر ممکن است نتیجه یک گیرکردگی یا لقی مکانیکی را گزارش کند.
بهترین روش تشخیص خرابی حسگر چیست؟
وضعیت واقعی مکانیزم با وضعیت ورودی حسگر در صفحه تشخیص مقایسه شود.
اضافهبار سروودرایو بیشتر مکانیکی است یا برقی؟
هر دو ممکن هستند. ابتدا گیرکردگی و بار مکانیکی بررسی و سپس موتور، کابل، بازخورد و درایو کنترل شوند.
چند خطای همزمان معمولاً به چه چیزی اشاره میکند؟
تغذیه، ارتباط یا عامل مشترک الکتریکی باید جدیتر بررسی شود.
صدای جدید و افزایش دما بیشتر به چه چیزی اشاره میکند؟
اگر دما و صدا از یک یاتاقان، گیربکس یا مکانیزم مشخص باشند، احتمال مشکل مکانیکی بیشتر است.
چرا تاریخچه خطا مهم است؟
چون میتواند نشان دهد مشکل بعد از تعمیر، تغییر تنظیم یا افزایش تدریجی یک ایراد شروع شده است.
آیا همیشه باید مکانیک و برق جداگانه عیبیابی کنند؟
خیر. در مشکلات سروو، موقعیت، دابی و انتقال پود بررسی مشترک معمولاً سریعتر است.