وقتی ماشین بافندگی متوقف میشود، اولین واکنش معمولاً خواندن پیام نمایشگر است. این پیام بسیار مهم است، اما نباید آن را مستقیماً با نام قطعه خراب برابر دانست.
برای مثال خطای پود ممکن است از خود نخ، حسگر پود، ذخیرهکننده، انتخاب پود یا اطلاعات اشتباه انکودر ناشی شود. خطای کشش نیز میتواند به تنظیمات، تیر تار، سیستم آزادسازی، سروو یا حسگر مربوط باشد.
اصل مهم در عیبیابی این است:
ارور نشان میدهد سیستم چه وضعیت غیرعادیای دیده است؛ وظیفه تعمیرکار پیدا کردن علت ایجاد آن وضعیت است.
کدها و روش پاک کردن خطا بین مدلها و سازندگان مختلف متفاوت هستند. برای خطاهای تخصصی درایو، دابی، ژاکارد و کنترل اصلی باید توضیح همان کد در مستندات همان مدل نیز بررسی شود.
قبل از پاک کردن ارور چه چیزی ثبت کنیم؟
قبل از Reset در صورت امکان این اطلاعات ثبت شوند:
- کد و متن دقیق خطا
- زمان وقوع
- سرعت ماشین
- وضعیت واقعی پود، تار، روغن یا مکانیزم مرتبط
- نوع نخ و پارچه در خطاهای تکراری
- تعمیرات یا تغییرات اخیر
عبارتهایی مانند «ارور برد» یا «ارور سنسور» برای عیبیابی کافی نیستند.
اگر یک خطا بعد از چند ساعت، در سرعت مشخص یا بعد از تعمیر تکرار میشود، همین الگو میتواند از خود کد خطا مهمتر باشد.
خطاهای ماشین را چگونه دستهبندی کنیم؟
خطاهای فرایند بافت
مانند توقف پود، تار، کشش و تشکیل دهنه. ممکن است کنترل کاملاً سالم باشد و فقط یک مشکل واقعی در فرایند را گزارش کند.
خطاهای حسگر و بازخورد
حسگر پود، حسگر کشش، حسگر موقعیت و انکودر در این گروه قرار میگیرند.
خطاهای الکتریکی و الکترونیکی
مانند افت تغذیه، اضافهبار درایو، خطای ارتباط، اضافهدما یا مشکل منبع تغذیه.
خطاهای مکانیکی با ظاهر الکترونیکی
گاهی کنترلر فقط نتیجه یک مشکل مکانیکی را گزارش میکند. برای مثال گیرکردن مکانیزم میتواند در نهایت خطای سروو یا موقعیت ایجاد کند.
خطای پود
توقف پود (Weft Stop) یکی از پرتکرارترین توقفهای ماشین بافندگی است.
پود واقعاً منتقل نشده است
علت میتواند شامل قطع نخ، تنش نامناسب، باز شدن نامنظم نخ از بسته، مشکل مسیر پود، ذخیرهکننده یا پیشتغذیهکننده، انتخابکننده پود، مکانیزم راپیر یا تنظیم سیستم انتقال باشد.
در ماشین Airjet نیز فشار و زمانبندی هوای اصلی و نازلهای کمکی اهمیت دارند.
حسگر پود نخ را تشخیص نداده است
قبل از تعویض حسگر بررسی شود:
- سطح حسگر تمیز است؟
- موقعیت یا فاصله آن تغییر نکرده؟
- حساسیت مناسب است؟
- کابل و سوکت سالم هستند؟
زمان تشخیص اشتباه است
کنترلر باید در زاویه مشخصی انتظار رسیدن پود را داشته باشد. اگر اطلاعات انکودر اشتباه باشد، حتی حسگر و پود سالم نیز ممکن است خطا ایجاد کنند.
روش اصولی بررسی خطای پود
- مسیر واقعی پود و نخ بررسی شود.
- بسته نخ و ذخیرهکننده کنترل شوند.
- حسگر از نظر تمیزی، موقعیت و حساسیت بررسی شود.
- کابل و کانکتور کنترل شوند.
- سیستم انتخاب یا انتقال پود بررسی شود.
- در خطاهای تکراری، انکودر و زمانبندی نیز بررسی شوند.
خطای تار
پارگی واقعی
اگر تار پاره شده است، سیستم بهدرستی ماشین را متوقف کرده. در صورت تکرار پارگی در یک ناحیه، علتهایی مانند کشش، مسیر نخ، لامل و سایش قطعات در تماس با نخ بررسی شوند.
تار شل بدون پارگیشل شدن موقت تار نیز میتواند سیستم توقف را فعال کند. بنابراین نبودن نخ پاره الزاماً به معنی خطای کاذب نیست.
آلودگی یا مشکل سیستم توقف تار
لاملها، عایقها، سیمکشی و کانکتورها باید از نظر آلودگی، گیرکردگی یا آسیب بررسی شوند.
روش اصولی
ابتدا وجود پارگی یا شلی واقعی بررسی شود، سپس مسیر تار، لاملها و بخش الکتریکی سیستم توقف کنترل شوند.
خطای کشش تار
این خطا میتواند از چند بخش ایجاد شود:
- مقدار کشش تنظیمشده
- اطلاعات یا قطر تیر تار
- سیستم آزادسازی تار (Let-off)
- سیستم جمعکردن (Take-up)
- سرووموتور و سروودرایو
- حسگر کشش و کابل آن
- پارامترهای کنترلی
روش اصولی
- مشخص شود کشش واقعاً غیرعادی است یا فقط عدد حسگر اشتباه است.
- تنظیم کشش و اطلاعات تیر کنترل شود.
- مسیر مکانیکی تار بررسی شود.
- سیستم آزادسازی و جمعکردن بررسی شوند.
- حسگر و سیمکشی کنترل شوند.
- پارامترها فقط در صورت نیاز و بر اساس اطلاعات فنی تغییر کنند.
خطای انکودر و موقعیت
انکودر (Encoder) اطلاعات موقعیت و سرعت را به کنترلر میدهد. خطای آن میتواند به شکل خطای موقعیت، سرعت، سروو یا حتی خطای فرایند دیده شود.
قبل از تعویض انکودر بررسی کنید
- کابل بازخورد
- کانکتورها
- مسیر کابل
- شیلد و اتصال زمین
- تغذیه
- آثار آسیب مکانیکی
- نویز الکتریکی
در خطاهای بازخورد، خود انکودر یکی از احتمالات است، نه اولین نتیجه.
خطای سروودرایو
سروودرایو (Servo Drive) میتواند به دلایل الکتریکی یا مکانیکی خطا بدهد.
اضافهبار
علتهای مهم شامل گیرکردن مکانیزم، یاتاقان آسیبدیده، اصطکاک زیاد، بار مکانیکی بالا، تنظیم حرکت، مشکل موتور یا خود درایو هستند.
اضافهدما
فیلتر گرفته، فن خراب، تهویه ضعیف، دمای بالای تابلو یا بار زیاد میتوانند عامل باشند.
خطای بازخورد
انکودر، کابل و کانکتور بررسی شوند.
خطای ولتاژ
افت یا افزایش ولتاژ میتواند درایو را متوقف کند.
روش اصولی
کد دقیق خود سروودرایو ثبت شود و توضیح همان کد در راهنمای درایو بررسی شود. بعد بار مکانیکی، کابل موتور، بازخورد، دما و تغذیه کنترل شوند.
ریست مکرر خطای اضافهبار یا اضافهدما، روش تعمیر نیست.
اضافهبار موتور اصلی
اضافهبار موتور میتواند از گیرکردگی، خرابی یاتاقان، افزایش واقعی بار یا خنککاری نامناسب ناشی شود.
موارد مهم:
- آزاد بودن مکانیزم
- صدای یاتاقان و دمای موتور
- جریان موتور
- تنظیم صحیح حفاظت
- فن و مسیر خنککاری
افزایش حد حفاظت برای اینکه ماشین دیگر ارور ندهد، بدون پیدا کردن علت میتواند خطرناک باشد.
خطای فن، خنککاری و اضافهدما
در محیط نساجی پرز و گردوغبار بهسرعت روی فیلتر و مسیر هوا جمع میشوند.
اگر ماشین ابتدای شیفت سالم است اما بعد از چند ساعت خطای دما یا درایو میدهد، بررسیهای اولیه شامل عملکرد فن، تمیزی فیلتر، مسیر ورود و خروج هوا، دمای تابلو و تجمع پرز روی هیتسینک هستند.
خطای سطح یا فشار روغن
این خطا نباید صرفاً Reset شود.
ابتدا بررسی شود:
- سطح روغن کافی است؟
- نشتی وجود دارد؟
- پمپ کار میکند؟
- فیلتر یا مسیر گرفته نیست؟
- روغن مناسب و سالم است؟
وقتی وضعیت واقعی سیستم تأیید شد، حسگر فشار یا سطح و سیمکشی آن بررسی شوند.
خطاهای هوای فشرده در ماشین Airjet
در ماشین Airjet, فشار و دبی هوا مستقیماً روی انتقال پود اثر دارند.
موارد مهم عبارتاند از فشار پایین، گرفتگی نازل، مشکل شیر برقی، نشتی، فیلتر آلوده و کیفیت نامناسب هوای فشرده.
فشار بیشتر همیشه راهحل نیست. اگر ماشین نسبت به قبل به هوای بیشتری نیاز دارد، علت این تغییر باید پیدا شود.
خطاهای دابی و ژاکارد
خطای دابی یا ژاکارد میتواند از کنترل، درایو، حسگر موقعیت یا بخش مکانیکی باشد.
قبل از تغییر پارامترها بررسی شود:
- مکانیزم گیر نکرده باشد.
- روانکاری مناسب باشد.
- حسگر موقعیت و کابل سالم باشند.
- هماهنگی با محور اصلی صحیح باشد.
- مشکل بعد از تعمیر یا تنظیم ایجاد نشده باشد.
پارامترهای دابی و ژاکارد فقط بر اساس دستورالعمل همان مدل تغییر داده شوند.
خطای ارتباطی و تغذیه ۲۴ ولت
ماشینهای جدید چندین برد و ماژول دارند که باید دائماً با هم ارتباط داشته باشند.
اگر یک واحد برای لحظهای تغذیه خود را از دست دهد، ممکن است بهعنوان خطای ارتباط دیده شود.
در خطای ارتباط، تغذیه واحد، کانکتور، کابل شبکه یا ارتباط، نویز و اتصال زمین و خطاهای همزمان سایر واحدها بررسی شوند.
افت تغذیه ۲۴ ولت نیز میتواند چند ورودی و خروجی را همزمان تحت تأثیر قرار دهد. اندازهگیری ولتاژ فقط در حالت توقف همیشه کافی نیست؛ بعضی منابع تغذیه فقط زیر بار افت میکنند.
خطاهای ایمنی
خطاهای مربوط به توقف اضطراری، حفاظ، میکروسوئیچ یا مدار ایمنی باید با دقت بررسی شوند.
اگر یک سوئیچ حفاظ مرتباً خطا میدهد، راهحل حذف یا اتصال مستقیم آن نیست. موقعیت حفاظ، سوئیچ و کابل باید تعمیر شوند.
مدار ایمنی نباید برای ادامه تولید دور زده شود.
چرا بعضی ارورها بعد از Reset از بین میروند؟
بازنشانی میتواند وضعیت کنترلی را پاک کند، اما علت را تعمیر نمیکند.
ممکن است اتصال ضعیف دوباره تماس پیدا کرده باشد، درایو بعد از سرد شدن راه افتاده باشد، افت ولتاژ پایان یافته باشد یا سیگنال انکودر دوباره برقرار شده باشد.
اگر خطا مرتباً بازمیگردد، Reset فقط علامت را پاک میکند.
روش اصولی رفع ارور
مرحله اول: ایمنی
اگر بررسی نیازمند باز کردن حفاظ یا نزدیک شدن به بخشهای متحرک است، ماشین طبق دستورالعمل ایمنی کارخانه متوقف و ایمن شود. باز کردن تابلو برق یا کار روی تجهیزات الکتریکی باید فقط توسط فرد متخصص انجام شود.
مرحله دوم: کد دقیق خطا را ثبت کنید
قبل از Reset، از صفحه خطا عکس بگیرید و کد خطا، زمان وقوع و شماره ماشین را ثبت کنید.
مرحله سوم: مشخص کنید خطا مربوط به چه بخشی است
برای مثال، توقف پود یعنی ماشین شرایط غیرعادی در سیستم پود تشخیص داده است؛ این پیام بهتنهایی به معنی خرابی حسگر پود نیست.
مرحله چهارم: وضعیت واقعی ماشین را بررسی کنید
موارد قابل مشاهده را کنترل کنید؛ برای مثال:
- آیا پود واقعاً قطع شده است؟
- آیا تار شل یا پاره شده است؟
- آیا سطح روغن پایین است؟
- آیا موتور یا مجموعهای بیش از حد گرم شده است؟
- آیا گیرکردگی یا مشکل مکانیکی قابل مشاهدهای وجود دارد؟
مرحله پنجم: بررسیهای ساده و ظاهری را انجام دهید
بدون باز کردن یا دستکاری تجهیزات الکترونیکی، مواردی مانند آلودگی، تجمع پرز، نشتی، شل بودن قطعات مکانیکی و شرایط ظاهری ماشین بررسی شوند.
برد، درایو، حسگر، انکودر، سیمکشی داخلی تابلو و سایر تجهیزات الکترونیکی باز، جابهجا یا بهصورت آزمایشی تعویض نشوند.
مرحله ششم: شرایط تکرار خطا را پیدا کنید
مشخص کنید خطا در چه شرایطی تکرار میشود؛ برای مثال:
- فقط در سرعت بالا
- بعد از چند ساعت کار
- با نوع خاصی از نخ یا پارچه
- در دمای مشخص
- بعد از تعمیر یا سرویس
این اطلاعات میتوانند برای متخصص بسیار ارزشمند باشند.
مرحله هفتم: اطلاعات خطا را به متخصص مربوطه منتقل کنید
اگر با بررسیهای ساده علت مشخص نشد یا احتمال مشکل در حسگر، برد، درایو، انکودر، تغذیه یا سیمکشی وجود دارد، از ادامه دستکاری خودداری کنید و موضوع را به متخصص مربوطه ارجاع دهید.
بهتر است کد خطا، عکس نمایشگر، شرایط وقوع و بررسیهایی که تا این مرحله انجام شدهاند در اختیار متخصص قرار گیرند.
مرحله هشتم: Reset را جایگزین عیبیابی نکنید
پس از بررسی یا رفع علت، ماشین میتواند طبق دستورالعمل دوباره راهاندازی شود. اگر خطا بلافاصله یا بهصورت مداوم برمیگردد، Reset مکرر راهحل مناسبی نیست و باید علت توسط متخصص بررسی شود.
چه زمانی ارور تکراری جدیتر است؟
- دفعات آن در حال افزایش است.
- همیشه در شرایط مشابه رخ میدهد.
- بعد از تعمیر شروع شده است.
- همراه با دما، بو، صدا یا لرزش غیرعادی است.
- چند خطا همزمان ظاهر میشوند.
- ماشین فقط با خاموش و روشن کردن کامل به کار برمیگردد.
ثبت سوابق ارور
حتی یک جدول ساده شامل شماره ماشین، تاریخ و ساعت، کد خطا، سرعت، نوع تولید، اقدام انجامشده و نتیجه میتواند بسیار مفید باشد.
بعد از مدتی میتوان دید کدام خطا در چه شرایطی بیشتر شده و آیا اقدام تعمیراتی واقعاً آن را برطرف کرده است یا نه.
جمعبندی
عیبیابی ماشین بافندگی با فهرست «کد خطا = قطعه خراب» انجام نمیشود.
خطای پود میتواند از نخ، حسگر، انکودر یا سیستم انتقال باشد. خطای کشش ممکن است از تنظیم، سروو یا حسگر ایجاد شود و اضافهبار سروودرایو میتواند نتیجه یک مشکل مکانیکی باشد.
روش اصولی این است که پیام دقیق ثبت شود، وضعیت واقعی ماشین بررسی شود و از علتهای ساده و قابل مشاهده به سمت اجزای پیچیدهتر حرکت کنیم.
ارور را علت خرابی فرض نکنید؛ ارور اولین سرنخ برای رسیدن به علت خرابی است.
سؤالات متداول درباره ارورهای ماشینهای بافندگی
آیا هر ارور به معنی خراب شدن یک قطعه است؟
خیر. ارور معمولاً یک وضعیت غیرعادی را گزارش میکند و ممکن است چند علت مختلف داشته باشد.
آیا با خطای پود باید حسگر پود تعویض شود؟
خیر. ابتدا نخ، مسیر انتقال، ذخیرهکننده، تمیزی و تنظیم حسگر، کابل و در صورت نیاز انکودر بررسی شوند.
آیا خطای انکودر همیشه از خود انکودر است؟
خیر. کابل، سوکت، تغذیه، نویز و شیلد نیز میتوانند خطای بازخورد ایجاد کنند.
چرا سروودرایو اضافهبار میدهد؟
گیرکردگی مکانیکی، یاتاقان، اصطکاک، بار زیاد، موتور، تنظیم حرکت یا خود درایو میتوانند عامل باشند.
آیا خطای روغن را میتوان فقط Reset کرد؟
اگر فشار یا سطح واقعاً نامناسب باشد ادامه کار میتواند آسیبزا باشد. ابتدا وضعیت واقعی سیستم روغنکاری بررسی شود.
چرا خطای دما بعد از چند ساعت ظاهر میشود؟
گرفتگی فیلتر، فن ضعیف، پرز، تهویه نامناسب یا بار زیاد تجهیزات میتوانند باعث افزایش تدریجی دما شوند.
چرا تعویض برد همیشه ارور را رفع نمیکند؟
چون علت ممکن است خارج از برد و در حسگر، کابل، تغذیه، اتصال زمین یا مکانیزم باشد.
بهترین روش برای ارور تکرارشونده چیست؟
کد خطا و شرایط وقوع آن را ثبت کنید و ابتدا فقط موارد ساده و قابل مشاهده را بررسی کنید. اگر علت مشخص نشد یا احتمال مشکل در حسگر، درایو، برد، انکودر یا سیمکشی وجود داشت، از دستکاری یا تعویض آزمایشی قطعات خودداری کنید و موضوع را به متخصص مربوطه ارجاع دهید.